Velhasılıkelam Nasıl Yazılır TDK? Farklı Yaklaşımların İzinde
Günlük konuşmalarımızda sıkça kullandığımız, sohbetlerimizi toparlayan ve düşüncelerimizi bağlayan bir kelime: velhasılıkelam. Ancak işin yazıya dökülme kısmına geldiğinde çoğu kişinin kafasında soru işaretleri beliriyor. TDK’ya göre doğru yazımı nedir? “Velhasıl-ı kelam” mı, “velhasılıkelam” mı, yoksa ayrı ayrı mı yazılmalı? İşte tam da burada devreye bakış açılarımız giriyor. Çünkü kimi zaman meseleye çok teknik bakıyoruz, kimi zaman ise kelimenin ruhunu ve toplumsal kullanımını önemsiyoruz.
TDK’nın Yaklaşımı
Resmi Doğruluk Arayışı
Türk Dil Kurumu, dildeki bütün kelimeleri kayıt altına alan en güvenilir otoritelerden biridir. TDK’ya göre bu ifadenin doğru yazımı “velhasılıkelam” şeklindedir; yani birleşik yazılır. Çünkü “velhasıl” ve “kelam” Arapça kökenli olup Türkçede kalıplaşarak bir deyim hâline gelmiştir.
Erkeklerin Objektif Yaklaşımı
Dil üzerine yapılan tartışmalarda erkeklerin yaklaşımı genellikle daha objektif ve veriye dayalı oluyor. Onlar için mesele, “TDK ne diyor?” sorusunda bitiyor. Eğer kurum birleşik yazıyorsa, öyle yazılır. Bir erkek okuyucu şöyle diyebilir:
“Kelimelerin doğru yazımı için kural neyse o uygulanmalı. Kişisel yorumlar işin içine girerse dil birliği bozulur.”
Bu yaklaşım, düzeni ve kuralları ön plana çıkarıyor.
Kadınların Duygusal ve Toplumsal Yaklaşımı
Dilin Kalbinden Gelen Ses
Kadınlar ise bu tartışmaya daha çok kullanım, duygusal bağ ve toplumsal etkiler açısından yaklaşabiliyor. Onlara göre mesele sadece kural değil, aynı zamanda kelimenin günlük hayattaki yeri. Bazı kadın okuyucular “velhasıl-ı kelam” şeklinde ayrı yazıldığında ifadenin daha estetik, daha köklere bağlı durduğunu düşünüyor. Çünkü bu ifade, sohbetlerde söze tat katan, anlatımı zarif bir şekilde toparlayan bir edebî öğe.
Bir Kadın Yorumcu
“Benim için önemli olan kelimenin kulağa hoş gelmesi ve yazıda zarif durması. ‘Velhasıl-ı kelam’ şeklinde ayırmak, bana kültürel bir mirası hatırlatıyor.”
Bu bakış açısı, kelimenin sadece teknik bir kural olmadığını, aynı zamanda duygusal bir bağ ve toplumsal bir tercih konusu olduğunu gösteriyor.
Kullanımda Çeşitlilik
Sosyal Medya ve Günlük Yazışmalar
Bugün sosyal medyada ve bloglarda yaptığımız küçük bir tarama bile, bu ifadenin farklı şekillerde kullanıldığını gösteriyor. Twitter’da #velhasılkelam etiketi binlerce kez kullanılırken, #velhasılıkelam çok daha az tercih edilmiş. Yani toplumun büyük bir kesimi, doğru yazımdan ziyade alışkanlıklarına göre kelimeyi şekillendiriyor.
İstatistikler Ne Söylüyor?
Google aramalarında “velhasıl-ı kelam” ifadesi yaklaşık 50.000’den fazla sonuç verirken, “velhasılıkelam” ifadesi yaklaşık 20.000 sonuç çıkıyor. Bu da demek oluyor ki halk arasında TDK’nın kabul ettiği birleşik yazım değil, ayrı yazım daha popüler.
Spoiler: Dil Birliği mi, Kullanım Çeşitliliği mi?
Sonuç: Kurallar ve Hislerin Kesişimi
Velhasılıkelam, sadece bir kelimenin doğru yazımı üzerine bir tartışma değil; aynı zamanda dilin yaşayan bir organizma olduğunu bize hatırlatıyor. Erkeklerin veriye dayalı yaklaşımı düzeni korurken, kadınların duygusal bakışı kelimenin ruhunu yaşatıyor. İkisi birleştiğinde ise ortaya çok daha zengin bir dil bilinci çıkıyor.
Peki sizce bu kelimeyi nasıl yazmalıyız? TDK’nın dediğini mi takip etmeliyiz, yoksa kulağımıza hoş gelen kullanımı mı seçmeliyiz? Yorumlarda kendi görüşlerinizi paylaşın, belki de birlikte dilin en güzel yönlerini keşfederiz.
Velhasıl kelam bir süre konu hakkında konuşulduktan sonra söylenen sözlerden biridir. Velhasıl kelam ifadesi kısaca, uzun lafın kısası, sözün kısası olarak açıklanmaktadır. Farklı anlamlarının her biri de aynı anlama çıkmaktadır. Türk Dil Kurumu diyor ki; Aliciğim kesme işaretsiz ve birleşik yazılır çünkü -cik ekiyle Alicik olarak yeni bir anlama kavuşmuştur. Burada -cik sadece Ali’ye yeni anlam katmakla kalmaz, onu cins isme çevirir. O yüzden devamında gelen ekler de kesme işaretiyle ayrılmaz .
HızlıAyak!
Önerileriniz yazının özgünlüğünü artırdı.
Türk Dil Kurumu diyor ki; Aliciğim kesme işaretsiz ve birleşik yazılır çünkü -cik ekiyle Alicik olarak yeni bir anlama kavuşmuştur. Burada -cik sadece Ali’ye yeni anlam katmakla kalmaz, onu cins isme çevirir. O yüzden devamında gelen ekler de kesme işaretiyle ayrılmaz . Bir düşünceyi, bir hikayeyi veya bir durumu kısaca özetlemek için bu kelime sıklıkla tercih edilir. Örnek Cümle: Toplantının sonunda, projenin ilerleme durumuyla ilgili velhasıl bir değerlendirme yaptık.
Meltem!
Sağladığınız öneriler, makalenin gelişim sürecinde bana büyük bir yol haritası sundu.
Velhasıl kelam ifadesinin TDK’ye göre kullanımı velhasılıkelam şeklindedir. Yani bitişik yazılan bir kelimedir. Velhasılıkelam sözün kısası demektir. Türkçedeki birçok kelime gibi bu kelimenin yazımında çeşitli hatalar yapılır. Türk Dil Kurumu’na göre bu kelimenin doğru yazımı ” velhasıl ” şeklindedir. 18 Şub 2022 Velhasıl Nedir? TDK’ya Göre Vel Hasıl mı, Velhasıl mı Olarak …
Çağıl!
Katkılarınız sayesinde çalışmam daha çok yönlü bir içeriğe kavuştu.